Kiła, nazywana również syfilisem, to jedna z najstarszych i najbardziej znanych chorób wenerycznych, przenoszona głównie drogą płciową. Mimo że kojarzy się z przeszłością, w ostatnich latach obserwuje się jej ponowny wzrost zachorowań na całym świecie, również w Polsce. Chorobę wywołuje bakteria Treponema pallidum, a jej przebieg może być wieloletni i prowadzić do ciężkich powikłań, jeśli nie zostanie wcześnie rozpoznana i leczona.
Jak dochodzi do zakażenia?
Do zakażenia kiłą dochodzi najczęściej podczas kontaktów seksualnych – waginalnych, analnych lub oralnych – z osobą zakażoną. Bakteria wnika przez mikrouszkodzenia błon śluzowych lub skóry. Możliwe jest również zakażenie w czasie porodu – noworodek może zarazić się od chorej matki, co prowadzi do tzw. kiły wrodzonej.
Bakteria nie przenosi się przez dotyk, wspólne naczynia, siedzenia czy toaletę – wymaga bezpośredniego kontaktu z zakażonymi tkankami lub płynami ustrojowymi.
Objawy kiły – trzy etapy choroby
Kiła przebiega etapowo i może trwać wiele lat, zanim pojawią się poważne objawy.
1. Okres pierwotny
Pierwszym objawem jest tzw. wrzód twardy – pojedyncza, bezbolesna zmiana w miejscu zakażenia (na narządach płciowych, w jamie ustnej lub odbycie). Pojawia się po około 2–3 tygodniach od kontaktu z osobą zakażoną i znika samoistnie po kilku tygodniach. To jednak nie oznacza wyleczenia – bakteria wciąż krąży w organizmie.
2. Okres wtórny
Po kilku tygodniach lub miesiącach pojawiają się wysypki skórne, powiększenie węzłów chłonnych, gorączka, bóle gardła i ogólne osłabienie. Wysypka często występuje na dłoniach i stopach – to charakterystyczny objaw kiły wtórnej. Zmiany również mogą ustąpić samoistnie, ale choroba przechodzi w fazę utajoną.
3. Okres trzeciorzędowy
Po kilku lub nawet kilkunastu latach nieleczona kiła może doprowadzić do ciężkich uszkodzeń narządów – serca, mózgu, wątroby czy układu nerwowego. Występują wtedy tzw. kilaki (guzki w tkankach), a także zaburzenia psychiczne i neurologiczne. To najbardziej niebezpieczna faza choroby.
Diagnostyka i leczenie kiły
Kiłę rozpoznaje się na podstawie badań laboratoryjnych – testów serologicznych (np. VDRL, FTA-ABS), które wykrywają przeciwciała przeciwko Treponema pallidum.
Leczenie polega na podaniu penicyliny, która pozostaje najskuteczniejszym lekiem. W przypadku uczulenia na penicylinę stosuje się inne antybiotyki, np. doksycyklinę. Ważne, by leczeniu poddali się także partnerzy seksualni chorego.
Po zakończonej terapii konieczne są regularne badania kontrolne w celu potwierdzenia całkowitego wyleczenia. Zalecamy wykonywanie badań w wyspecjalizowanych placówkach. Jedną z nich jest Chex Chmielna Express Centrum Medyczne w Warszawie. Na miejscu można wykonać każdy rodzaj badań, a także skorzystać z porady specjalisty chorób zakaźnych.
Profilaktyka i znaczenie badań
Najlepszą metodą zapobiegania kile jest stosowanie prezerwatyw i utrzymywanie stałych relacji seksualnych z jednym partnerem. Kluczową rolę odgrywają także badania profilaktyczne, szczególnie u osób aktywnych seksualnie.
Wczesne wykrycie i leczenie kiły pozwala uniknąć poważnych powikłań. Współczesna medycyna potrafi skutecznie zwalczyć tę chorobę, jeśli tylko zostanie rozpoznana na czas.